Pazar Rehberi · 2026
Irak'a Gıda & İçecek İhracatı Rehberi 2026
Irak, Türkiye'nin gıda ihracatında en büyük pazarı konumundadır. gıda ithalatıyla Irak; işlenmiş gıda, tahıl ürünleri, şekerleme, bitkisel yağ ve içecek kategorilerinde Türkiye'ye büyük ölçüde bağımlıdır. Habur sınır kapısı üzerinden gerçekleşen karayolu ihracatı, kısa teslimat süreleri ve düşük lojistik maliyeti sayesinde Türk gıda firmalarını rakiplerine göre belirgin biçimde avantajlı kılmaktadır. Irak nüfusunun gençliği, kentleşmesi ve değişen tüketim alışkanlıkları yeni ürün kategorileri için sürekli fırsatlar yaratmaktadır.
Pazar Genel Bakis
Pazar Büyüklüğü
Büyük ve gelişmiş bir pazar
Büyüme
İstikrarlı büyüme eğiliminde
Türkiye Payı
Türkiye önemli tedarikçiler arasında
Önemli Trend
Paketli ve markalı ürünlere talep artıyor; Erbil ve Süleymaniye'deki modern süpermarketler premium gıda ürünlerine yönelim gösteriyor
Onemli Urunler
| Ürün | Talep |
|---|---|
| Un, makarna, irmik ve tahıl ürünleri | çok yüksek |
| Şekerleme, bisküvi, çikolata ve gofret | çok yüksek |
| Bitkisel yağlar (ayçiçek yağı, mısır yağı) | çok yüksek |
| Konserve ve hazır gıdalar (domates salçası, meyve konservesi) | yüksek |
| İçecekler (meyve suyu, gazlı içecek, su) | yüksek |
| Baharat, çay ve kahve | yüksek |
| Süt ürünleri (peynir, tereyağı, kaymak) | orta-yüksek |
| Bebek maması ve çocuk gıdaları | yüksek |
| Dondurulmuş ürünler (dondurma, donmuş sebze) | orta |
Mevzuat & Duzenleme
Helal Sertifikası (Zorunlu)
Irak Müslüman nüfusuna yönelik tüm gıda ürünlerinde helal sertifikası zorunludur. Gimdes veya Irak Dini İdaresi tarafından kabul edilen kuruluşlardan alınan sertifika gereklidir.
ICSG (Irak Standartlar ve Kalite Kontrol Kurumu) Ürün Kaydı
Belirli gıda kategorilerinde Irak ICSG'ye ürün kaydı yaptırılması zorunludur. Kayıt numarası ambalaj üzerinde bulunmalıdır.
Irak Sağlık Bakanlığı İthal Gıda İzni
Bazı gıda kategorilerinde Irak Sağlık Bakanlığı'ndan önceden ithalat izni alınması gerekmektedir. Yerel ithalatçı bu süreci yönetir ancak ihracatçının belge desteği şarttır.
Arapça Etiketleme ve Ambalaj Gereklilikleri
Gıda ürünlerinde Arapça içerik listesi, üretim-son kullanma tarihi, menşe ülke, saklama koşulları ve besin değerleri zorunludur. Sadece yabancı dil etiketi olan ürünler gümrükte tutulur.
Veteriner ve Fitosaniter Sertifikalar
Et ve süt ürünleri için veteriner sağlık sertifikası; bitkisel gıdalarda ise fitosaniter sertifika Irak gümrüğünde zorunludur.
Menşe Şahadetnamesi
Gümrük işlemi için ihracatçı birliği onaylı menşe şahadetnamesi zorunludur. Bazı ürünlerde EUR.1 belgesi ek avantaj sağlayabilir.
Raf Ömrü Gereklilikleri
Irak'ta gıda ürünlerinin varış tarihinde en az 6 ay, tercihen 12 ay raf ömrü kalması beklenmektedir. Kısa raf ömürlü ürünler gümrükte reddedilebilir.
Sertifikalar
Helal Sertifikası (Gimdes / SANHA / MUI)
Irak pazarı için helal sertifikası şarttır. Gimdes (Türkiye), Irak tarafından tanınan en yaygın helal sertifikasyon kuruluşudur.
ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi
Büyük Irak zincir mağaza ve distribütörleri ISO 22000 sertifikası aramaktadır. Kurumsal ihale ve büyük hacimli tedarik anlaşmaları için neredeyse zorunludur.
BRC Küresel Gıda Güvenliği Standardı
Premium segment Irak market zincirlerine ve yabancı yatırımlı perakendecilere ihracat için uluslararası tanınan BRC sertifikası avantaj sağlar.
FSSC 22000
Gıda güvenliği yönetim sistemi; uluslararası kabul gören bu sertifika özellikle büyük ölçekli ihracatlarda talep edilmektedir.
Organik Sertifikası (Türkiye Organik Tarım Kanunu)
Irak'ta organik gıda segmenti henüz olgunlaşmamış olmakla birlikte Erbil'deki expatriate ve üst gelir pazarı için organik sertifika rekabet avantajı sağlayabilir.
Detaylı sertifika bilgileri için sertifika rehberimize göz atın.
Lojistik
Ana Rota
Karayolu (TIR veya kamyon): Habur/İbrahim Halil Sınır Kapısı üzerinden Erbil, Musul, Bağdat ve Basra'ya ulaşım. Taze ve soğuk ürünler için soğuk zincir araçları kullanılması zorunludur.
Transit Süresi
İstanbul - Erbil: 3-4 gün | İstanbul - Bağdat: 4-6 gün | Habur bekleme süreleri yoğun dönemde 1-3 gün eklenir
Ort. Maliyet
Standart TIR İstanbul - Erbil: 3.500-5.000 USD | Frigorifik (soğutmalı) araç: 5.000-7.500 USD | Küçük partiler için parsiyel taşıma seçeneği mevcut
Incoterms
CIF veya DAP Erbil en yaygın kullanılan teslim şekilleridir. Soğuk zincir gerektiren ürünlerde DAP tercih edilerek sorumluluk net tanımlanmalıdır.
Alici Bulma Stratejileri
Erbil ve Bağdat'taki Büyük Gıda Distribütörleriyle Doğrudan Temas
Irak'ta gıda dağıtımı birkaç büyük distribütör şirket tarafından kontrol edilmektedir. Bu firmalara ulaşmak için Türk Ticaret Müşavirliği Erbil ve Türkiye İhracat Kredi Bankası desteğinden yararlanılabilir.
Worldfood Istanbul Fuarı'nda Irak Alıcılarıyla Buluşma
Irak'ın büyük gıda ithalatçıları her yıl Worldfood Istanbul fuarına katılmaktadır. Fuar öncesi randevu sistemiyle verimli görüşmeler ayarlanabilir.
Gulfood Dubai Üzerinden Irak Bağlantısı
Irak kökenli gıda distribütörleri Dubai Gulfood fuarına düzenli katılmaktadır. Türk gıda firmalarının Gulfood'da Irak alıcılarıyla temas kurması son derece verimli sonuçlar vermektedir.
Irak Zincir Süpermarketleriyle Doğrudan İletişim
Erbil'deki Majidi Mall, Bağdat'taki Family Mall gibi büyük alışveriş merkezlerinde yer alan süpermarketlerin alım müdürleriyle doğrudan temas kurulabilir.
Habur Bölgesindeki İthalatçı Ağları
Habur sınır hattında yüzlerce kayıtlı Irak ithalatçısı ve komisyoncusu faaliyet göstermektedir. Bu ağa erişmek için Şırnak veya Silopi merkezli ticaret odalarından destek alınabilir.
TURSAB veya TİM Irak Pazar Araştırmaları
Türkiye İhracatçılar Meclisi ve sektörel ihracatçı birliklerinin Irak pazar raporları ve alıcı listeleri ücretsiz veya düşük maliyetle sunulmaktadır.
Fuarlar
| Fuar | Uygunluk |
|---|---|
| Worldfood Istanbul | Irak gıda ithalatçıları bu fuara aktif katılım sağlıyor; Türk gıda firmalarının birincil alıcı temas platformu |
| Gulfood Dubai | Dünya'nın en büyük gıda fuarı; Irak distribütörleri Körfez'deki tedarikçi buluşmaları için Dubai'yi kullanıyor |
| Erbil Uluslararası Fuarı | Kuzey Irak gıda distribütörleri ve perakende alıcılarıyla doğrudan temas için en etkili platform |
| Bağdat Uluslararası Gıda Fuarı | Merkezi Irak pazarına ulaşmak için; güvenlik değerlendirmesi yapılarak katılım planlanmalıdır |
Uzman Tavsiyeleri
Irak'ta gıda ihracatında helal sertifikası mutlak bir zorunluluktur; sertifika olmadan gümrükten geçiş kesinlikle mümkün değildir. Gimdes'in Irak'ta tanınırlığı diğer kuruluşlara göre daha yüksektir.
Ambalaj üzerinde Arapça etiket olmadan ürün Irak gümrüğünden geçemez; üretimden önce etiket tasarımınızı Irak mevzuatına göre hazırlayın ve yerel temsilcinize onaylatın.
Raf ömrü kritik; Irak gümrüğü varış tarihinde ürünlerin en az 6 aylık raf ömrüne sahip olmasını talep eder, bazı distribütörler 12 ay ister. Üretim tarihi yakın olan partiler reddedilmektedir.
Kuzey Irak (Kürdistan Bölgesi) ile başlamak daha güvenli ve kolaydır; Erbil ve Süleymaniye modern altyapıya, istikrarlı ödeme kanallarına ve güvenilir distribütörlere sahiptir.
İlk ihracatta küçük deneme partisiyle başlayın; pazar tepkisini ölçtükten sonra hacmi artırın. Irak müşterileri genellikle tanımadıkları firmalardan büyük partilere geçmeden önce test siparişi verir.
Ihracat Yardimcisi
Irak gıda pazarına ihracatınızı hızlandırmak mı istiyorsunuz? İhracat Yardımcısı ile Irak gıda distribütörlerini yapay zeka destekli araçlarla bulun, Arapça ürün tanıtım materyalleri oluşturun ve helal belgelendirme süreçlerinizi kolaylaştırın.